تاریخچه روناس
روناس، قدیمی ترین منبع رنگ قرمز در رنگرزی سنتی ایران
استفاده از روناس قدمتی چند هزار ساله دارد. شواهد باستانشناسی نشان میدهد که تمدنهای مصر، ایران، یونان و روم باستان از این گیاه برای رنگرزی پارچه استفاده میکردند.
در ایران، روناس یکی از مهمترین منابع تولید رنگ برای قالی، گلیم، جاجیم و پارچههای دستباف بود و تا پیش از رواج رنگهای شیمیایی، تقریباً در همه کارگاههای رنگرزی سنتی از آن استفاده میشد.
استان یزد، بهویژه شهر بافق، از قدیم یکی از مهمترین مراکز کشت روناس در ایران بوده است.
رنگ روناس چگونه تولید میشود؟
پس از چند سال رشد گیاه، ریشهها را از خاک خارج میکنند. ریشهها شسته، خشک و آسیاب میشوند تا به پودر تبدیل شوند.
این پودر در آب جوشانده میشود و با کمک مواد تثبیتکننده طبیعی، رنگدانه به الیاف پشم یا نخ منتقل میشود.
بسته به نوع آب، مدت زمان رنگرزی و ماده تثبیتکننده، رنگ نهایی میتواند از قرمز روشن تا لاکی تیره متغیر باشد.
چرا روناس برای فرش و گلیم اهمیت دارد؟
رنگ روناس علاوه بر زیبایی، دوام بسیار بالایی دارد. اگر رنگرزی بهدرستی انجام شود، این رنگ سالها کیفیت خود را حفظ میکند و با گذشت زمان حتی جلوهای گرمتر و عمیقتر پیدا میکند.
به همین دلیل بسیاری از فرشها و گلیمهای نفیس ایرانی با استفاده از روناس رنگرزی شدهاند.
